Bilgi Okuryazarlığı

Bilgi Okuryazarlığı Nedir?

Bilgi gereksinimini fark etme, bilgiye ulaşma, bilgiyi analiz etme, yorumlama, değerlendirme, iletme, problem çözme becerilerine sahip olma, yaşam boyu öğrenme, öğrenen toplum, sürekli eğitim, bilgi patlaması ve bilgi miktarındaki artış, demokratikleşme ve telif hakları gibi konuları içeren bir kavramdır.

Bilgi okuryazarı bireyler “nasıl öğreneceklerini öğrenmiş bireylerdir.” Nasıl öğreneceklerini bilirler, bilginin nasıl düzenlendiğini, bilgiyi nerede bulabileceklerini ve başkalarının onlardan öğrenecekleri şekilde bilgiyi kullanmayı bilirler.

Eğitimde Bilgi Okuryazarlığı

Eğitimin de en önemli unsuru kuşkusuz ki bilgidir. Öğrenciler; bilginin aşırı artması, bilgi yüklenmesi ile bilginin güvenirliliğini doğrulamak için bilgiyi onaylamaları ve değerlendirmeleri gerekmektedir. Öğrencilere bilgi problemlerinin çözümünde sistematik bir bakış açısı kazandırılmalıdır.

Bireylere sözü edilen bu süreçte;

• Bilgi Gereksinimini Tanımlama: Bilgi problemin tanımlanması ve ne tür bilgiye gereksinim olduğunun belirlenmesi,
• Bilgiyi Arama: Bilgi gereksinimini karşılayacak kaynakların ve bilgi arama stratejilerinin belirlenmesi,
• Bilgiyi Bulma: Bilgi arama stratejilerinin kullanılmasıyla bilginin bulunduğu farklı kaynaklara ulaşılması ve problemi çözecek bilginin, kaynakların içinden bulunması,
• Bilgiyi Kullanma: Bulunan bilginin okunması ve özümsenmesi,
• Sentez Yapma: Çeşitli kaynaklardan elde edilen bilginin bir araya getirilerek bütünleştirilmesi, yeniden düzenlenerek sunulması (iletilmesi),
• Değerlendirme: Ürünü ve süreci değerlendirerek ürünün gereksinimi karşılayıp karşılamadığı konusunda karar verilmesidir.

gibi aşamaların farkına vararak asıl bilgiye ulaşmaları sağlanmalıdır.

Değişimin sürekliliği ve hızı, eğitim kurumlarında kazandırılan bilgi ve becerilerin zaman içinde yetersiz kalmasına neden olmakta, bir başka deyişle yaşam boyu öğrenmeyi gerekli kılmaktadır. Bu hızlı değişimle başa çıkabilmenin en iyi yolu yaşam boyu öğrenmedir. Çünkü yaşam boyu öğrenme bir taraftan ekonomik rekabeti güçlendirip iş bulmayı kolaylaştırırken diğer taraftan sosyal dışlanmaya karşı mücadele olanağı sağlar.  Ayrıca, yaşam boyu öğrenme becerilerine sahip olmanın, fırsat eşitliği ve sosyal bütünleşme için de önemli olduğunu unutmamalıyız.

Kaynakça

Akkoyunlu, Buket. "Bilgi Okuryazarlığı ve Yaşam Boyu Öğrenme." 8th International Educational Technology Conference (IETC2008), c. 5, s. 6, 2008, ss. 6-9.

Byerly, G., ve C. S. Brodie, "Information literacy skills models: defining  the choices ". In Learning and libraries in an information  age: principles and practice, 1992, ss. 54-82, researchgate.net/publication/234713449_Information_Problem-Solving_The_Big_Six_Skills_Approach. Erişim tarihi: 8 Ekim 2019.

Eisenberg, M. B., ve  R. E. Berkowitz (1992). Information problem–solving: the big six skills approach. School Library Media Activities Montly, c. 8, s. 5, 1992, 27-29,37,42, thebig6.org/. Erişim tarihi:10 Ekim 2019.

"Presidential Committee on Information Literacy: Final Report",  American Library Association, 24 Temmuz 2006, ala.org/acrl/publications/whitepapers/presidential. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019.