Araştırma Nasıl Yapılır?

 Araştırmada ele alınan konu tüm ayrıntıları ile ortaya konmalıdır. Saptanan konuya şu sorular sorulmalıdır ;

• Seçilen, araştırılmak istenen konuyu neden çalışmak istiyorsunuz?
• Konunun araştırılabilir olma yönü nedir?
• Araştırılacak konudaki sorun nedir? Ya da araştırılacak konuda ortaya ne çıkarmak istiyorsunuz?
• Saptanan sorunu ya da konuyu hangi yönleri ile araştırmak istiyorsunuz?
• Araştıracak olduğunuz konu, sorun orijinal mi? İlk kez siz mi araştıracaksınız?
• Araştırılacak olan konu önceden başka çalışmalarda yer almış ise bu çalışmalar hakkında bilgi sahibi oldunuz mu? Daha önce ele alınan bu konunun hangi yönleri araştırılmış, nasıl araştırılmış ve ne bulunmuş?

ARAŞTIRMA STRATEJİLERİ

Literatür Taraması: Araştırma konunuzu belirlerken ya da konu üzerinde bilimsel olarak neler yapıldığını öğrenme açısından en önemli bölümdür. Literatür taraması, araştırılacak olan konunun elektronik ve basılı ortamda nasıl yer aldığının öğrenilmesidir. Literatür taraması yapılırken;

• Veri tabanlarında araştıracak olduğunuz konu ile ilgili online makalelere, araştırma yazılarına bakılır,
• Basılı ortamda konunuzla ilgili kitap, dergi, sözlük, ansiklopediler vb. basılı kaynaklar incelenir.
• Basılı ya da elektronik ortamda konunuzla ilgili kaynakların kaynakça kısımları incelenerek lüteratür taramanızı genişletebilirsiniz.

Kaynakların Okunması ve Özetlenmesi: Ortaya atılan sorun ya da araştıracak olduğunuz konu ile ilgili literatür taraması sonucu elde ettiğiniz tüm kaynaklar okunur. Okuduğunuz kaynaklar konunuzu desteklemesi açısından sizden istenilen standart (kaynakça gösterimi ile) çerçevesinde araştırma raporunuzda / tezinizde yer alır.

Yöntem: Araştırdığınız konuyu nasıl araştırdığınıza dair bilgileri içermektedir. Konuyu araştırırken, araştırma sonrası elde edeceğiniz verileri nasıl topladığınızı ya da toplayacağınızı gösteren bir yoldur.

Veri Toplanması ve Analizi: Saptadığınız soruna ya da araştırdığınız konuya ilişkin ortaya çıkardığınız verilerdir. Veri, incelenen konuya açıklık getirmek için toplanan bilgiler, belgelerdir. Toplamış olduğunuz verileri analiz ederek konunuzu desteklemelisiniz. Konunuza ilişkin oluşturduğunuz bir anketi uyguladığınızda anket sonucu elde edilen sonuçlar sizin verilerinizdir.

Bulguların Yorumlanması: Uyguladığınız yöntem ve veri toplaması sonucu elde ettiğiniz bilgileri konunuza göre yorumladığınız aşamadır. Bu aşama eğer konunuza ilişkin bir problem / sorun ortaya atmışsanız, verilerinizi yorumlayarak bu sorunu ispatlamalısınız. Eğer konunuzla alakalı sorun ortaya koymayıp konuyu analiz ediyorsanız, verilerinizi yorumlayarak konunuzu desteklemelisiniz.

Araştırma Sürecinin ve Bulguların Rapor Edilmesi: Araştırmanıza konunuzla ilgili kaynakların tamamına yakınını bularak okudunuz. Okuduğunuz kaynaklarda kullanacak olduğunuz bölümleri belirlediniz. Konunuzdaki araştırma sorunuza/sorularınıza ilişkin cevap alabileceğiniz verileri toplayarak yorumladınız. Bu aşamalar sonrası yazılı bir bütün olarak çalışmanızın birleşeceği bölüm çalışmanızı rapor haline getirdiğiniz aşamadır.

ARAŞTIRMA RAPORU İÇERİĞİ

Araştırma aşamalarınızın tamamlanması sonrası araştırmanın kalıcı hale gelmesini yarayan ve bilimsel nitelik taşımasına açısında önemli olan bölüm araştırmanızı rapor haline getirdiğiniz süreçtir. Bu süreç içerisinde araştırmanızda öncelikle olarak giriş ve öz (abstract) bölümü yer almalıdır.

Abstract: Bu bölümlerde konunun önemine kısaca değinilmelidir ve araştırmanın amacı açıklanmalıdır. Ele aldığınız konuyu araştırmaya neden ihtiyaç duyduğunuzu kendi cümlelerinizle açıkladığınız bölümdür. Ayrıca bu bölümler araştırmayı okuyacak farklı kişilerin raporun diğer bölümleri hakkında da bir fikir sahibi olmaları sağlanmalıdır. Araştırma sorusuna / problemine yer verilmelidir.

Giriş: Konunun genel hatlarıyla ele alınmaya başlandığı bölümdür. Farklı başlıklar oluşturularak giriş bölümü yazılabilmektedir.

Gelişme: Bu bölüm giriş bölümünden sonra konunuzla alakalı alt başlıklar halinde verilebilir. Bu bölümde araştırdığınız konu ile ilgili tanımlara (mutlaka kaynak belirterek!) yer verip ayrıca literatürde konunuzla ilgili hangi araştırmaların yapıldığından bahsetmeniz gerekmektedir. Bu bölüm konunuzu seçtikten sonra çalışma planınızı yaparken ne kadar detaylı ve iyi araştırma yaptığınızı gösterir. Burada değinilen çalışmalar güvenilir kaynaklardan (hakemli dergiler, bilimsel bildiriler, resmi web siteleri, vb.) alınmış olmalı, kullanılan her kaynağa atıf verilmeli, atıf verilen kaynakla ilgili künye kaynakçada mutlaka yer almalıdır. Bu bölümde konunun ve ilgili çalışmaların genelden özele doğru analitik bir biçimde sunulması gerekmektedir.

Bulgular ve Yorum: Bulgular ve yorum başlığı altında ise sizin yaptığınız araştırmanın bulgularından bahsetmeniz gerekmektedir. Bu kısım sizin çalışmanızın en can alıcı noktası, orijinal tarafıdır. Bulgular ve yorum başlığı altında artık araştırmanıza ait rakamsal bulguları ve bunların ne anlama geldiğini söylemelisiniz. Bulgularınıza ait istatistiksel testlerin sonuçları, yüzdeler, vs. burada yer almalıdır. Anket yapıyorsanız ankette öne çıkaracağınız (araştırma sorularınızın yanıtlarını veren) bulgularınıza (örneğin sıklıklar, oranlar) da burada yer vermelisiniz. Bu başlık altında aynı zamanda verdiğiniz her rakamsal sonucun ne anlama geldiğini, yani yorumunu da yazmalısınız. Bulgularınızı düzgün tablolar ya da şekillerle özetleyebilir ve bu tablo ya da şekillerde öne çıkan sayıları metin içerisinde vurgulayabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken şeyler şunlar olmalıdır: Her tablo ve şeklin metinsel bir ifadesi olmalı. Yorum yapmadığınız bir tabloyu ya da şekli asla raporunuza koymamalısınız.

Sonuç: Bu bölümde metnin önceki kısmını hiç okumamış insanlara yaptığınız çalışma, yönteminiz ve bulduğunuz sonuçlarla ilgili en vurucu bilgileri verir nitelikte olmalı, buna karşılık metni baştan sonra dikkatle okuyan insanların sonuç bölümünü aynı cümlelerin tekrar edildiği bir bölüm olarak algılamaması için sonuçlar değişik cümlelerle ifade edilmiş olmalıdır. Bu bölümün girişinde bir paragrafla ne yaptığınızdan ve nasıl yaptığınızdan bahsettikten sonra sonuçlarınızı metnin geri kalanındakinden farklı cümlelerle açık, net ve mümkünse maddeler halinde özetlemelisiniz. Sonuçta bu araştırmadan ne elde ettiniz, okuyanlara neyi vurgulamak istersiniz, araştırmanız sonucunda ortaya çıkan bulgular ışığında araştırdığınız konu ile ilgili neler yapılmasını önerirsiniz, gibi bilgiler yer almalıdır.

Kaynakça: Bu bölüm çalışmanızın çalışmanızın özgünlüğünün bozulmaması ve intihale sebep olmamak için titizlikle çalışılması gereken bölümdür. Kullanmış olduğunuz kaynaklar mutlaka bilimsel nitelikte ve güvenilir olması gerekmektedir. Metin içerisinde atıf yaptığınız her kaynak mutlaka kaynakça kısmında da yer almalı. Kendi bulgularınız dışında kullandığınız tüm bilgiler için atıf vermelisiniz. Direkt alıntılardan kaçınmalı, çok ünlü bir deyiş, bulgu ya da aynen aktarılması gereken bir tanım, vs. kullanmıyorsanız mutlaka kendi cümlelerinizi kurup bilginin kaynağına o şekilde atıf vermelisiniz.